
Image via Wikipedia
Αυτό το ζήτημα είναι πραγματικά ζωτικής σημασίας για όσους εργάζονται σ’ ένα γραφείο και ιδιαίτερα όλους εμάς στον ακαδημαϊκό χώρο, οι οποίοι χρειάζεται να διατρέχουμε σε πάρα πολλά αρχεία .pdf καθημερινά, και τα οποία σημειώνουμε και μοιραζόμαστε. Όταν όμως συνδυάσουμε την επιθυμία να χρησιμοποιήσουμε το αγαπημένο μας λειτουργικό σύστημα Linux με την ανάγκη μας για βασικές διαδικασίες επεξεργασίας των αρχείων .pdf, συναντάμε πολλούς μικρούς τοίχους, όσον αφορά τις δυνατότητες επεξεργασίας αυτών των αρχείων από τα διάφορα, διαθέσιμα, ανοιχτού κώδικα λογισμικά. Κάθε λογισμικό μπορεί να κάνει κάποια διαδικασία αλλά στερείται κάποιας άλλης, ενώ πολλές φορές είναι αρκετά επίπονη η διαδικασία επεξεργασίας ενός τέτοιου αρχείου. Δε θα μιλήσω για πολλά λογισμικά, παρά μόνο για τρία: Okular, Xournal και JPDF Bookmarks.
Ο στόχος ήταν να μπορώ να επισημαίνω (annotate) κάποιο κείμενο σε αρχεία .pdf και παράλληλα να μπορώ να δημιουργώ εύκολα

Image via Wikipedia
σελιδοδείκτες μέσα σ’ αυτά. Το Okular είναι πραγματικά ένα καταπληκτικό πρόγραμμα (για μένα, τουλάχιστον…), το οποίο είναι γρήγορο, απλό, έξυπνο, με αυτόματες διαδικασίες στο παρασκήνιο, αποτελεσματικά εργαλεία εξαγωγής κειμένου και εικόνας, αρκετά και χρήσιμα εργαλεία επισήμανσης κειμένου! Αλλά! Οι επισημάνσεις δεν γράφονται πάνω στο αρχικό αρχείο, αλλά αποθηκεύονται σε ένα φάκελο ρυθμίσεων του προγράμματος, οπότε αν θα ήθελε κάποιος να μετακινήσει τα αρχεία του ή να τα μοιραστεί, θα έπρεπε να τα συνοδεύει και από τον φάκελο των ρυθμίσεων καθώς και από το Okular. Κι όμως δεν με ενοχλεί αυτό. Οπότε προχωράω παρακάτω και έρχομαι στο JPDF Bookmarks, το οποίο μπορεί να δημιουργήσει σελιδοδείκτες και μάλιστα με τη δυνατότητα επιλογής κειμένου από το αρχείο. Διαθέτει, δηλαδή, ένα εργαλείο επιλογής κειμένου και χρησιμοποιεί το επιλεγμένο κείμενο ως όνομα του σελιδοδείκτη. Καταπληκτικό! Διότι έτσι μπορώ να χρησιμοποιήσω το αρχείο .pdf στα mindmaps που κατασκευάζω (χρησιμοποιώ το Sciplore) και οι σελιδοδείκτες-κείμενο να αποτελούν τα “κλαδιά” του χάρτη μου.
Το πρόβλημα. Όταν κάποιο άλλο πρόγραμμα γράψει ένα .pdf αρχείο, ακόμα και με το ίδιο όνομα, στον ίδιο φάκελο, το Okular θεωρεί ότι είναι ένα εντελώς καινούργιο αρχείο, γράφει ένα νέο αρχείο ρυθμίσεων και επισημάνσεων για το .pdf κι έτσι χάνονται οι επισημάνσεις που είχαν γίνει μέχρι τότε! Αυτό περιπλέκει κατά πολύ τα πράγματα. Κι εδώ μπαίνει το Xournal. Τις δυνατότητές του, οφείλω να πω, ότι μου τις υπέδειξε ο Σταύρος Δαλιακόπουλος, κατά την τελευταία συνάντηση χρηστών Linux στη Μυτιλήνη.
Το Xournal είναι ένα πρόγραμμα για σημειώσεις και σχεδίαση με πένα, πρωτίστως, αλλά δευτερευόντως διαθέτει τη δυνατότητα επισήμανσης αρχείων .pdf. Διαθέτει μολύβι για ελεύθερο σχέδιο, εργαλείο επισήμανσης σε διάφορα χρώματα με διαφάνεια, δυνατότητα εύκολης προσθήκης κειμένου καθώς και εικόνας, οπουδήποτε στο αρχείο ή σαν παρασκήνιο. Δεν είναι τόσο εύκολη η επισήμανση όσο με το Okular αλλά το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει τη δυνατότητα να εξάγει σε αρχείο .pdf με όλες τις προσθήκες του χρήστη ενσωματωμένες. Αν, παρόλα αυτά, δε θέλω να αλλοιώσω αρχικό αρχείο ή δε θέλω να δημιουργήσω ένα νέο, μπορώ να αποθηκεύσω όλες τις προσθήκες μου στην εγγενή μορφή αρχείο .xoj, το οποίο μπορώ να επεξεργαστώ ξανά και το εξάγω σε μορφή αρχείου .pdf σε κάποια άλλη μελλοντική στιγμή. Το σημαντικό όμως είναι ότι μπορώ να αποθηκεύσω τις προσθήκες μου στο αρχικό αρχείο και παράλληλα ν’ αποθηκεύσω τους σελιδοδείκτες από το JPDF Bookmarks και όλα να είναι εκεί, όπως τα θέλω.
Όποιος και αν είναι ο σκοπός του χρήστη, το Xournal θεωρώ ότι είναι ο πιο εύκολος και φιλικός τρόπος επισήμανσης αρχείων .pdf σε περιβάλλον Linux. Για όσους αποφασίσουν να του δώσουν μια ευκαιρία, παραθέτω κάποιες αλλαγές που μπορεί κάποιος να κάνει μία φορά στο αρχείο ρυθμίσεων του προγράμματος για την διευκόλυνσή του κάθε φορά που έχει να επισημάνει ένα κείμενο. Το αρχείο ρυθμίσεων βρίσκεται στο /home/.xournal/config. Αν δεν υπάρχει, θα πρέπει να επιλέξετε από “Options > Save Preferences” ώστε να δημιουργηθεί.
Ο χάρακας θα πρέπει να είναι ενεργοποιημένος ώστε το εργαλείο επισήμανσης να δημιουργεί ίσιες γραμμές.
startup_ruler=true
Για να ξεκινά το εργαλείο επισήμανσης από προεπιλογή.
startup_tool=highlighter
Για να ξεκινά το πρόγραμμα μεγιστοποιημένο με ζουμ 150%.
window_maximize=true
initial_zoom=150
Οι επόμενες ρυθμίσεις αφορούν το εργαλείο επισήμανσης. Ρυθμίζονται οι προεπιλογές για το πάχος της γραμμής επισήμανσης, το ίδιο το πάχος, το χρώμα και η διαφάνεια, αντίστοιχα.
highlighter_thicknesses=2.83;8.50;19.84
highlighter_thickness=2
highlighter_color=yellow
highlighter_opacity=0.40
Οι ρυθμίσεις προέρχονται από εδώ